मधेस प्रदेशमा आत्महत्याका घटना बढ्दै, न्यूनीकरणका लागि समन्वित पहलको आवश्यकता

बीरगन्ज,१५ वैशाख । मधेस प्रदेश मा आत्महत्याका घटनाहरू भयावह रूपमा बढ्दै गएको देखिएको छ। प्रहरी तथ्याङ्कअनुसार दैनिक ३ देखि ४ जनासम्मले आत्महत्या गर्ने गरेको पाइएको छ।

प्रहरी प्रधान कार्यालयको विवरणअनुसार पछिल्ला तीन वर्षमा प्रदेशभर ३ हजार ३४८ जनाले आत्महत्या गरेका छन्। चालु आर्थिक वर्षमै ७९३ घटना दर्ता भएका छन्, जसमा पुरुष २८२, महिला ३०४ र बालबालिका २०७ रहेका छन्। बालबालिकामध्ये बालिकाको संख्या उल्लेखनीय रूपमा बढी छ।

जिल्लागत तथ्याङ्कअनुसार चालु वर्ष सिरहा, धनुषा, सर्लाही र रौतहटमा आत्महत्याका घटना बढी देखिएका छन् भने पर्सामा तुलनात्मक रूपमा कम संख्या रहेको छ। आर्थिक वर्ष २०८१/०८२ मा १,२६१ र २०८०/०८१ मा १,२९४ जनाले आत्महत्या गरेको तथ्याङ्कले समस्या निरन्तर बढ्दो रहेको संकेत गरेको छ।

गोविन्द थापालिया का अनुसार आत्महत्या दुरुत्साहनसम्बन्धी मुद्दामा पछिल्ला तीन वर्षमा ४९९ जनालाई पक्राउ गरी कानुनी कारबाही गरिएको छ। विशेषज्ञहरूका अनुसार बेरोजगारी, मानसिक तनाव, पारिवारिक विवाद, दाइजो प्रथा, लागुऔषध सेवन तथा प्रेम सम्बन्धका जटिलताहरू आत्महत्याका प्रमुख कारण हुन्। बालबालिका र किशोर–किशोरीमा पनि सामाजिक तथा पारिवारिक दबाबले समस्या बढाएको देखिएको छ।

फकिरा महतो ले आत्महत्या प्रदेशकै गम्भीर सामाजिक समस्या बनेको भन्दै तीनै तहका सरकारबीच समन्वय आवश्यक रहेको बताए। त्यस्तै, राजु पासमान ले गरिबी, सामाजिक विभेद र मानसिक स्वास्थ्य सेवाको कमी प्रमुख कारण रहेको उल्लेख गर्दै स्थानीय तहको सक्रिय भूमिका आवश्यक रहेको बताए।

विशेषज्ञहरूले स्वरोजगार, मानसिक स्वास्थ्य सेवा विस्तार, जनचेतनामूलक कार्यक्रम र सामाजिक विभेद अन्त्यका नीति प्रभावकारी रूपमा लागू गर्न सके आत्महत्या घटाउन सकिने सुझाव दिएका छन्।