प्रधानमन्त्री बालेन शाहको जीवनी सार्वजनिक, जन्ममिति भने खुलाइएन

काठमाडौं । प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयले प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाह ‘बालेन’को विस्तृत जीवनी आफ्नो आधिकारिक वेबसाइटमा सार्वजनिक गरेको छ। प्रधानमन्त्री पदमा नियुक्त भएको करिब छ महिनापछि सार्वजनिक गरिएको जीवनीमा शाहको राजनीतिक यात्रा, शैक्षिक योग्यता, व्यावसायिक पृष्ठभूमि, संगीत यात्रा तथा व्यक्तिगत जीवनसँग सम्बन्धित विवरण समेटिएको छ।
प्रधानमन्त्री कार्यालयले सार्वजनिक गरेको विवरणअनुसार शाहले २७ मार्च २०२६ मा नेपालको प्रधानमन्त्रीका रूपमा पदभार ग्रहण गरेका हुन्। त्यसअघि उनले काठमाडौं महानगरपालिकाको मेयरका रूपमा २०२२ देखि २०२५ सम्म काम गरेको उल्लेख गरिएको छ।
तर प्रधानमन्त्री कार्यालयले सार्वजनिक गरेको जीवनीमा शाहको जन्ममिति भने उल्लेख गरिएको छैन। व्यक्तिगत जीवनसम्बन्धी विवरणमा उनकी श्रीमती सबिना काफ्ले र एक छोरी रहेको उल्लेख भए पनि बुबाआमाको नाम भने समावेश गरिएको छैन।

इन्जिनियरिङमा उच्च शिक्षा

 प्रधानमन्त्री शाहको शैक्षिक पृष्ठभूमिलाई समेत प्राथमिकताका साथ समेटिएको छ। उनले भारतको कर्नाटकस्थित विश्वेश्वरैया टेक्नोलोजिकल विश्वविद्यालय (VTU) अन्तर्गत संरचनात्मक इन्जिनियरिङमा मास्टर डिग्री हासिल गरेको विवरण राखिएको छ।
त्यसअघि उनले पूर्वाञ्चल विश्वविद्यालयअन्तर्गत सिभिल इन्जिनियरिङमा स्नातक तह पूरा गरेको उल्लेख छ।
अन्य सार्वजनिक स्रोतहरूमा भने शाहले भारतको बेंगलुरुस्थित Nitte Meenakshi Institute of Technology मा अध्ययन गरेको र उक्त संस्था VTU सँग सम्बन्धित रहेको विवरण पाइन्छ।

मेयरदेखि प्रधानमन्त्रीसम्मको राजनीतिक यात्रा

बालेन्द्र शाहले २०२२ मा काठमाडौं महानगरपालिकाको मेयर पदमा स्वतन्त्र उम्मेदवारका रूपमा निर्वाचित हुँदै औपचारिक राजनीतिक यात्रा सुरु गरेका थिए। त्यसपछि उनले महानगरको नेतृत्व सम्हालेका थिए।
प्रधानमन्त्री कार्यालयको जीवनीले उनको मेयर कार्यकाललाई पनि राजनीतिक यात्राको महत्वपूर्ण चरणका रूपमा प्रस्तुत गरेको छ। कार्यालयका अनुसार महानगरको नेतृत्वपछि शाह राष्ट्रिय राजनीतिमा प्रवेश गर्दै प्रधानमन्त्रीको जिम्मेवारीमा पुगेका हुन्।
२०२६ को आमनिर्वाचनपछि शाह प्रधानमन्त्री बनेका हुन्। २७ मार्च २०२६ मा उनले राष्ट्रपतिको उपस्थितिमा प्रधानमन्त्री पदको शपथ लिएका थिए।

र्‍याप र संगीतबाट बनाएको पहिचान

राजनीतिमा प्रवेश गर्नुअघि बालेन शाह नेपाली हिपहप तथा र्‍याप संगीत क्षेत्रमा समेत परिचित थिए। प्रधानमन्त्री कार्यालयको जीवनीमा उनको संगीत यात्रालाई पनि समेटिएको छ।
जीवनीअनुसार उनले सन् २०१२ मा ‘सडक बालक’ गीत सार्वजनिक गरेका थिए। त्यसको अर्को वर्ष २०१३ मा ‘रअ बार्ज’ र्‍याप ब्याटलमार्फत उनले व्यापक पहिचान बनाएको उल्लेख गरिएको छ।
उनले २५ भन्दा बढी गीत रचना गरेको तथा ‘आश्र’ नामक कविता संग्रह प्रकाशित गरेको विवरण पनि प्रधानमन्त्री कार्यालयले सार्वजनिक गरेको जीवनीमा राखेको छ।
यसरी इन्जिनियरिङ, संगीत र राजनीतिलाई आफ्नो सार्वजनिक जीवनको फरक–फरक चरणमा अघि बढाएका शाहको परिचय प्रधानमन्त्री कार्यालयको आधिकारिक विवरणमा बहुआयामिक रूपमा प्रस्तुत गरिएको छ।

सरकारका प्राथमिकता पनि जीवनीमै उल्लेख

प्रधानमन्त्री कार्यालयले सार्वजनिक गरेको जीवनीमा शाह नेतृत्वको सरकारका प्राथमिकताहरू पनि उल्लेख गरिएको छ।
सरकारका प्राथमिकतामा शिक्षा सुधार, स्वास्थ्य सेवाको विस्तार, रोजगारी सिर्जना, आर्थिक वृद्धि, सुशासन तथा संस्थागत सुधार, सहरी विकास र वातावरणीय दिगोपनालाई समेटिएको छ।
त्यस्तै, व्यवसाय तथा उद्यमशीलताका लागि अनुकूल वातावरण निर्माण र अन्तर्राष्ट्रिय संलग्नता विस्तारलाई पनि सरकारको प्राथमिकताका रूपमा उल्लेख गरिएको छ।
प्रधानमन्त्री कार्यालयका अनुसार शाहले आफ्नो नेतृत्वमा नवप्रवर्तन, पारदर्शिता, सुशासन र प्रभावकारी सार्वजनिक सेवा प्रवाहमा जोड दिने दृष्टिकोण अघि सारेका छन्।

जीवनीमा के–के समेटियो ?

प्रधानमन्त्री कार्यालयको वेबसाइटमा राखिएको जीवनीलाई हेर्दा बालेन्द्र शाहको जीवनका मुख्यतः चार पक्षलाई समेटिएको देखिन्छ—राजनीतिक यात्रा, शैक्षिक पृष्ठभूमि, व्यावसायिक परिचय र संगीत यात्रा।
तर जन्ममिति र अभिभावकको नामजस्ता व्यक्तिगत विवरण भने उक्त आधिकारिक जीवनीमा समावेश गरिएको छैन। यही कारण प्रधानमन्त्री कार्यालयले सार्वजनिक गरेको जीवनीमा उल्लेख भएका र अन्य सार्वजनिक स्रोतमा उपलब्ध विवरणबीच केही भिन्नता देखिन्छ।
प्रधानमन्त्री कार्यालयको वेबसाइटमा राखिएको आधिकारिक जीवनी अहिले प्रधानमन्त्री शाहको सार्वजनिक परिचयका रूपमा उपलब्ध छ।