वीरगंजका निजी विद्यालयमा पुस्तक परिवर्तनको मनपरी, कमिशनको खेलले अभिभावक मारमा

वीरगंज । वीरगंजका निजी विद्यालयहरूले पुस्तकमा लिने कमिशनको प्रचलन यस वर्ष पनि निरन्तरता दिएका छन् । सरकारले हरेक वर्ष पुस्तक परिवर्तन नगर्न निर्देशन दिए पनि यहाँका अधिकांश निजी विद्यालयहरूले त्यसको पालना नगरेको पाइएको छ ।

वीरगंजका नाम चलेका विद्यालयहरूसहित अधिकांशले नर्सरीदेखि कक्षा १० सम्मका पुस्तकहरू परिवर्तन गरेका छन् । पुस्तक व्यवसायीहरूका अनुसार विद्यालयहरूले कमिशनको लोभमा हरेक वर्ष नयाँ पुस्तक लागू गर्ने गरेका छन् ।

अभिभावकका अनुसार दिल्ली पब्लिक, ज्ञानदा एकेडेमी, गौतम, कादम्बरी, रोयल एकेडेमी, जीवन ज्योति, बीपीएस लगायतका प्रतिष्ठित विद्यालयहरूले यस वर्ष पनि पुस्तक परिवर्तन गरेका छन् । ती विद्यालयहरूले सिधै प्रकाशन संस्थासँग सम्झौता गरेर पुस्तक लागू गर्ने गरेका छन् ।

शिक्षा क्षेत्रका जानकारहरू भन्छन्—धेरैजसो विद्यालयले पुस्तकको गुणस्तरभन्दा पनि बढी कमिशन दिने प्रकाशनका पुस्तकलाई प्राथमिकता दिने गरेका छन् । यसले विद्यार्थीको शैक्षिक गुणस्तरभन्दा आर्थिक स्वार्थलाई प्राथमिकता दिएको देखिन्छ ।

उदाहरणका लागि, गौतम स्कूलले गत वर्षको पुस्तक हटाएर यस वर्ष ईसीईसी (ECEC) पब्लिकेशनका अंग्रेजी, नेपाली र गणितका पुस्तक लागू गरेको छ । शिक्षकहरूकै भनाइमा अघिल्ला पुस्तकहरू तुलनात्मक रूपमा स्तरीय थिए, तर परिवर्तनको कारण स्पष्ट छैन ।

त्यस्तै, केही विद्यालयहरूले सीमित पुस्तक पसलहरूसँग मात्र कारोबार गर्ने गरेका छन् । पूजा पुस्तक, गणेश पुस्तक, लक्ष्मी पुस्तक जस्ता पसलहरूसँग मिलेमतोमा पुस्तक बिक्री हुने गरेको आरोप छ । यसका कारण अभिभावकहरूले अन्य पसलबाट पुस्तक किन्न पाउँदैनन् र छुट सुविधा पनि प्राप्त गर्न सक्दैनन् । यी पसलहरु अभिभावकलाई छुट सुविधा उपलब्ध गराउँदैनन् ।

अझै गम्भीर कुरा के छ भने केही प्रकाशनका एउटै नाम र संस्करण भएका पुस्तकहरू बजारमा फरक–फरक सामग्रीसहित बिक्री भइरहेको पाइएको छ, जुन कानुनी रूपमा अनुचित मानिन्छ । उदाहरणका रूपमा कक्षा १० को साइन्स एण्ड टेक्नोलोजी विषयको रिलायन्स पब्लिकेशनको पुस्तक फरक फरक सामग्री सहित भेटिएकाे हाे ।

स्राेतका अनुसार जिवन ज्याेति मावि, वीरगंज पब्लिक स्कुल, कादम्बरी स्कुलले लगाएकाे यी बुक सिमित पसलमा पाइरहेकाे छ । तर सेम एडिसन भएकाे उही पब्लिकेशन र नाम भएकाे पुस्तक अरु पसलमा पाउँदा समेत त्याे पुस्तक विद्यालयले मानेकाे छैन । किनभने पुस्तककाे नाम, एडिसन, पब्लिकेशन सेम भएपनि पुस्तक भित्र पाठ्य सामग्री फरक छ ।

हरेक वर्ष हुने पुस्तक परिवर्तनले अभिभावकहरूलाई आर्थिक भार थप्नुका साथै अनावश्यक झन्झट पनि निम्त्याएको छ । तर यस विषयमा सम्बन्धित निकायको प्रभावकारी निगरानी नहुँदा समस्या ज्यूँका त्यूँ रहेको छ ।