विश्व बजारमा इन्धनको हाहाकारः कच्चा तेलको मूल्य चार वर्षयताकै उच्च विन्दुमा

१७ बैशाख, काठमाडौं । मध्यपूर्वमा बढ्दो सैन्य तनाव र शक्ति राष्ट्रहरूको दाउपेचका कारण विश्व बजारमा कच्चा तेलको मूल्यले नयाँ रेकर्ड कायम गरेको छ ।

अमेरिका र इजरायलले इरानमाथि सैन्य आक्रमण सुरु गरेसँगै सिर्जित अस्थिरताका कारण तेलको मूल्य प्रतिब्यारेल ११९.७६ डलर पुगेको छ, जुन सन् २०२२ को जुन महिनापछिकै सबैभन्दा उच्च विन्दु हो । यसअघि रुस–युक्रेन युद्धका बेला तेलको मूल्य करिब १३० डलरसम्म पुगेको भए पनि त्यसयताको यो सबैभन्दा ठुलो उछाल हो ।

इन्धनको यो मूल्य वृद्धिको मुख्य कडी अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको पछिल्लो कडा अभिव्यक्तिलाई मानिएको छ । ट्रम्पले इरानले आफ्नो परमाणु कार्यक्रम बन्द गर्ने सम्झौता नगरेसम्म त्यहाँका बन्दरगाहहरूमा सैन्य नाकाबन्दी जारी राख्ने चेतावनी दिएका छन् ।

यसको सिधा असर विश्वको महत्वपूर्ण तेल आपूर्ति मार्ग ‘स्ट्रेट अफ होर्मुजुमा परेको छ, जहाँ सुरक्षा खतराका कारण सयौँ तेल ट्याङ्कर र पानीजहाजहरू बीच बाटोमै अलपत्र परेका छन् । इरानको नियन्त्रणमा रहेको यो जलमार्ग अवरुद्ध हुँदा विश्वभर तेल र ग्याँसको ढुवानी ठप्प भई महँगीले आकाश छुने जोखिम बढेको छ ।

संकट समाधानका लागि पाकिस्तानमा अमेरिका र इरानका प्रतिनिधिबीच वार्ताको प्रयास भइरहे पनि अहिलेसम्म कुनै ठोस नतिजा निस्कन सकेको छैन । एकातिर कूटनीतिक प्रयासहरू असफल हुँदै जानु र अर्कोतिर महत्त्वपूर्ण आपूर्ति मार्गहरूमा सैन्य तनाव बढ्नुले आगामी दिनमा इन्धनको मूल्य अझै बढ्न सक्ने र विश्व अर्थतन्त्रमै गम्भीर असर पर्ने देखिएको छ । ढुवानी प्रभावित भएसँगै विश्वभर नै उपभोग्य वस्तुहरूको मूल्यमा समेत चाप पर्न थालेको छ।