२७ बैशाख, काठमाडौं । लेबनन र इजरायलबीच युद्धविराम घोषणा भएको केही समय नबित्दै पुनः हिंसात्मक आक्रमण सुरु भएको छ ।

शनिबार लेबननको राजधानी बेरुत र दक्षिणी क्षेत्रहरूलाई लक्षित गरी इजरायलले गरेको भीषण ड्रोन तथा हवाई आक्रमणमा परी एक १२ वर्षीया बालिकासहित कम्तीमा १७ जनाको मृत्यु भएको छ । लेबननी स्वास्थ्य मन्त्रालयका अनुसार बेरुतको दक्षिणी उपनगरमा गुडिरहेका सवारीसाधनलाई लक्षित गरी गरिएका तीनवटा ड्रोन आक्रमणमा चार जना र दक्षिणी लेबननका विभिन्न गाउँहरूमा भएका हवाई हमलामा अन्य १३ जनाको ज्यान गएको हो ।

गत अप्रिल १७ मा इजरायल र हेजबुल्लाहबीच युद्धविरामको सहमति भए पनि दुवै पक्षबाट दैनिक रूपमा भइरहेका आक्रमणले सम्झौतालाई चुनौती दिएको छ । पछिल्लो समय इजरायली वायुसेनाले बेरुतको दक्षिणी क्षेत्रमा हेजबुल्लाहका वरिष्ठ सैन्य कमान्डर मारिएको दाबी गरेपछि तनाव थप चुलिएको हो ।

शनिबारका आक्रमणहरू विशेष गरी बेरुतलाई दक्षिणी बन्दरगाह सहर सैदासँग जोड्ने राजमार्ग र चोउफ क्षेत्रमा केन्द्रित थिए । दक्षिणी गाउँ साक्साकियेहमा भएको भीषण बमबारीमा मात्रै ७ जनाको मृत्यु हुनुका साथै १५ जना घाइते भएका छन् ।

युद्धविराम पछिको यो सबैभन्दा घातक आक्रमण मानिएको छ, जसले लेबननको जनजीवन पुनः त्रसित बनाएको छ । बुर्ज रहाल र माइफादौन लगायतका क्षेत्रमा पनि मानवीय क्षति भएको समाचारहरू प्राप्त भएका छन् ।

अन्तर्राष्ट्रिय समुदायले युद्धविराम पालना गर्न आग्रह गरिरहे पनि स्थलगत अवस्था भने भयावह बन्दै गएको छ । राजधानी नजिकै भएका यी शृङ्खलाबद्ध हमलाहरूले लेबननमा शान्ति स्थापनाको प्रयासलाई पुनः जोखिममा धकेलिदिएको विश्लेषण गरिएको छ ।

२७ बैशाख, काठमाडौं । जनमत पार्टीले समर्थन फिर्ता लिएर सरकार सङ्कटमा परेको चर्चा भइरहँदा मधेश प्रदेशका सत्तारुढ चार दलले वर्तमान गठबन्धनलाई नै निरन्तरता दिने ठोस निर्णय गरेका छन् ।

आइतबार बसेको नेपाली कांग्रेस, जनता समाजवादी पार्टी (जसपा) नेपाल, नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) र लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी (लोसपा) नेपालको संयुक्त बैठकले मुख्यमन्त्री कृष्णप्रसाद यादव नेतृत्वको सरकारलाई नै टिकाउने सहमति गरेको हो । बैठकले सत्ता समीकरणमा आएको बदलाबलाई चिर्दै मुख्यमन्त्रीले यथाशीघ्र प्रदेश सभाबाट विश्वासको मत लिने निर्णय समेत गरेको छ ।

गत वैशाख २२ गते जनमत पार्टीले समर्थन फिर्ता लिएपछि मधेश सरकार अल्पमतमा परेको अड्कलबाजी सुरु भएको थियो । तर, सत्तारुढ घटकहरूले एक विज्ञप्ति जारी गर्दै वर्तमान सरकारलाई बलियो बनाउन आफूहरू एकजुट रहेको सन्देश दिएका छन् ।

मुख्यमन्त्री यादवले विश्वासको मत प्राप्त गर्नेमा ढुक्क रहेको बताउँदै चारै दलले प्रदेशको राजनीतिक स्थिरताका लागि यो सहकार्य अपरिहार्य रहेको निष्कर्ष निकालेका हुन् । जनमतको बहिर्गमनले सत्ता गठबन्धनमा हलचल पैदा गरे पनि नयाँ समीकरणको शक्ति सन्तुलनले सरकार तत्काल नढल्ने देखिएको छ ।

मुख्यमन्त्री यादवले छिट्टै प्रदेश सभाको अधिवेशन आह्वान गरी आफ्नो बहुमत प्रमाणित गर्ने तयारी थाल्नुभएको छ । मधेसको सत्ता राजनीतिमा देखिएको यो नयाँ धु्रवीकरणले प्रदेशको आगामी राजनीतिक दिशा तय गर्ने देखिन्छ ।

चार दलबीचको यो सुदृढ एकताले विपक्षी दलहरूलाई नयाँ रणनीतिका लागि दबाब सिर्जना गरेको छ भने प्रदेश सरकारको भविष्य अब केही दिनमा हुने विश्वासको मतको परीक्षणले स्पष्ट पार्नेछ ।

२७ बैशाख, काठमाडौँ । संघीय संसद्को बजेट अधिवेशन भोलि (सोमबार) देखि प्रारम्भ हुँदैछ ।

अधिवेशनको पहिलो दिनै राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले संसद्का दुवै सदनको संयुक्त बैठकलाई सम्बोधन गर्दै सरकारको आगामी आर्थिक वर्षको नीति तथा कार्यक्रम प्रस्तुत गर्ने कार्यक्रम रहेको छ । संसद् सचिवालयका प्रवक्ता एकराम गिरीका अनुसार, संविधानको धारा ९५ को प्रावधान बमोजिम राष्ट्रपति पौडेलले अपराह्न ४स्०० बजे सरकारको कार्यदिशा र प्राथमिकतासहितको नीति तथा कार्यक्रम सार्वजनिक गर्नुहुनेछ। संसद् सचिवालयले सबै सांसदहरूलाई अपराह्न ३स्४५ बजेभित्रै संयुक्त बैठकमा उपस्थित हुन आग्रह गरेको छ ।

अधिवेशनको औपचारिक सुरुवातका लागि संयुक्त बैठक अघि अपराह्न २ः०० बजे प्रतिनिधिसभा र राष्ट्रियसभाका छुट्टाछुट्टै बैठकहरू बस्नेछन् । प्रतिनिधिसभाको बैठकमा राष्ट्रपति कार्यालयबाट प्राप्त अधिवेशन आह्वान र मन्त्रिपरिषद् हेरफेरसम्बन्धी पत्रहरू पढेर सुनाउने कार्यसूची रहेको छ ।

साथै, सभामुखको अनुपस्थितिमा बैठक सञ्चालन गर्ने सदस्यहरूको मनोनयन र प्रतिनिधिसभा नियमावली २०७९ सँग सम्बन्धित बाधा अड्काउ फुकाउ प्रस्तावहरू पनि सोही बैठकमा अनुमोदनका लागि पेस गरिनेछन् ।

बजेट अधिवेशनको पहिलो दिन नै सरकारले विभिन्न ८ वटा महत्त्वपूर्ण अध्यादेशहरू संसद्मा पेस गर्ने तयारी गरेको छ । संसद् सचिवालयका अनुसार ुसार्वजनिक खरिद (दोस्रो संशोधन) अध्यादेश २०८३’ सार्वजनिक पदाधिकारीको पदमुक्तिसम्बन्धी विशेष व्यवस्था अध्यादेश २०८३, र संवैधानिक परिषद् (काम, कर्तव्य, अधिकार र कार्यविधि) पहिलो संशोधन अध्यादेश २०८३’ लगायतका अध्यादेशहरू दुवै सदनमा टेबल गरिनेछन् । नयाँ आर्थिक वर्षको बजेट निर्माण र कानुनी जटिलता फुकाउने सन्दर्भमा यो अधिवेशनलाई निकै महत्त्वका साथ हेरिएको छ ।

गण्डकी- गुजुमुज्ज गाउँ । आँखैअघि हिमालचुली । बिहानीको झुल्के घामसँगै चराचुरुङ्गीको चिरबिर । वनपाखा–देउराली, उकाली–ओरालीमा गुज्रिन्छ घान्द्रुकको चक्रीय पदमार्ग । पर्यटकीय गाउँ घान्दु्रकलाई एक फन्को मार्दा पदयात्रीहरु बिछट्टै अनुभव गर्छन् । करिब दुई घण्टाको हिँडाइमा प्रकृतिमय घान्द्रुकको आनन्द बटुल्छन् । देशविदेशका पर्यटकको मनप्रिय गन्तव्य घान्द्रुकमा नयाँ आकर्षण थप्न र आगन्तुकको बसाइ लम्बाउन चक्रीय पदमार्ग बनाइएको हो ।

कास्कीको अन्नपूर्ण गाउँपालिका–१० र ११ स्थित घान्द्रुक गाउँको बसपार्कदेखि पञ्चे, कोटगाउँ, बलाचे उद्यान, देउराली, नभ्री थेव मेश्रम बराह मन्दिर, कोचमा प्लाँ, ब्रेज मेश्रम बराह मन्दिर, नेगो, चिया बगान, डाँडागाउँ हुँदै पुनः बसपार्क आएर पदमार्ग टुङ्गिन्छ । चक्रीय पदमार्गको ६० प्रतिशत काम सकिएको घान्द्रुक पर्यटन व्यवस्थापन समितिका अध्यक्ष विक्रम गुरुङले बताए ।

समितिको पहलमा तीन वर्षअघि चक्रीय पदमार्ग निर्माण थालिएको थियो । “यस वर्ष नेपाल पर्यटन बोर्डको रु २० लाख बजेटबाट थप काम भइरहेको छ”, अध्यक्ष गुरुङले भने, “चक्रीय पदमार्ग निर्माणमा तीनवटै तहका सरकारको सहयोग छ, स्थानीय दाताहरु पनि जोडिनुभएको छ ।” घान्द्रुकको नयाँ गन्तव्यका रुपमा चक्रीय पदमार्गलाई स्थापित गर्ने र पर्यटकको बसाइ लम्बाउने उद्देश्यले पूर्वाधारका काम भइरहेको उनको भनाइ छ ।

घान्द्रुक गाउँको सिरानमाथि वनको बाटो हुँदै पदमार्ग अगाडि बढ्छ । पदमार्गका ठाउँठाउँमा उद्यान, विश्रामस्थल, चौतारी आदि निर्माण भइरहेको समितिले जनाएको छ । घान्द्रुकका पर्यटन व्यवसायी अमृत लामा गुरुङले घान्द्रुक आउने पर्यटकलाई छोटो दुरीको पदयात्रा (हाइकिङ)मा निस्कन चक्रीय पदमार्ग उत्तम रहेको बताए ।

“घान्द्रुक बास बसेका पर्यटकहरु भोलिपल्ट बिहान सूर्योदयको अवलोकनसँगै चक्रीय पदमार्ग घुम्न सक्छन्, घान्द्रुक गाउँबाटभन्दा अझ सुन्दर दुश्यालोकन पदयात्राका क्रममा गर्न सकिन्छ, प्रकृतिमा रमाउँदै पदयात्रा गर्न सकिन्छ”, उनले भने । गुरुङ समुदायको आस्थाको धरोहरका रुपमा रहेको मेस्रम बराहको मन्दिर पनि यही मार्गमा पर्ने भएकाले धर्मप्रेमीहरु पनि पदयात्रामा आकर्षित भइरहेको उनको भनाइ छ ।

पदमार्ग निर्माणमा हालसम्म झण्डै रु ५३ लाख खर्च भइसकेको समितिले जनाएको छ । स्थानीय निर्माण सामग्री प्रयोग गरेर मौलिक शैलीमा पदमार्ग बनाइएको छ । पदमार्ग क्षेत्रमा बलाचे र बुद्ध गरी दुई उद्यान निर्माण पनि अगाडि बढाइएको छ । घान्द्रुकको पर्यटनमा चक्रीय पदमार्गले नयाँ आकर्षण थपेको अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्र आयोजना (एक्याप) अन्तर्गत इलाका संरक्षण कार्यालयका प्रमुख भीमप्रसाद उपाध्यायले बताए ।

घान्द्रुकमा पदमार्गसहित पर्यटकीय पूर्वाधार निर्माण, सामुदायिक सशक्तीकरणलगायत क्षेत्रमा ‘एक्याप’ले सघाउँदै आएको छ । कार्यालय प्रमुख उपाध्यायले घान्द्रुक हुँदै अन्नपूर्ण क्षेत्रको घुमफिर गर्न आउनेमध्ये धेरै सङ्ख्यामा भारतीय पर्यटक रहेको बताए । अहिलेको याममा एकैदिनमा आठ सय ५६ जनासम्म विदेशी पर्यटक घान्द्रुकमा भित्रिएको उनको भनाइ छ ।

“पछिल्लो समय भारतीय पर्यटकको सङ्ख्या बढ्दो छ, आन्तरिक पर्यटन पनि उत्तिकै फस्टाएको छ”, उनले भने, “सडकको पहँच विस्तारले पनि घान्द्रुकमा आन्तरिक पर्यटकको आउजाउ पछिल्लो समय बढेको हो ।” चल्तीका पदमार्ग, आकर्षक गन्तव्यस्थल र व्यवस्थित पर्यटकीय पूर्वाधारका कारण यस क्षेत्र पर्यटकको रोजाइमा पर्ने गरेको छ ।

तीसको दशकदेखि सुरु भएको घान्द्रुकको पर्यटनमा पछिल्लो समय गाउँको मौलिकता जोगाउने चुनौती थपिएको छ । पर्यटकीय चहलपहल बढेपनि घान्द्रुकको असली पहिचान गुम्ने हो की भन्ने पिरलो स्थानीय र पर्यटनकर्मीमाझ छ । प्रकृति र संस्कृतिको सङ्गम मानिने घान्द्रुक पहिलेको जस्तो छैन । जीवनशैली फेरिँदो छ । नयाँ बनिरहेका संरचनाले गाउँको मौलिक स्वरुप खल्बलिएको छ ।

सडकले पदमार्ग भत्केका छन् । गुरुङ समुदायको कला, संस्कृति र रहनसहन पनि आधुनिकताको चेपुवामा परेको छ । पर्यटकको आउजाउ बढेसँगै कराडौँ लगानीमा होटलदेखि रिसोर्टसम्म खुलेका छन् । आधुनिकताले गाउँको पुरानो चिनारीलाई विस्थापित गर्दैछ । बढ्दो व्यवसायीकरणले घान्द्रुकको मौलिकपन गुम्दै गएको छ । पर्यटन व्यवस्थापन समितिका अनुसार घान्द्रुकमा रिसोर्टसहित ८० वटा होटल छन् ।

३५ वटा घरबास छन् । पर्यटक स्तरीयदेखि सामान्यसम्म गरी होटलमा आठ सय कोठा छन् । पर्यटन व्यवसायमा अर्बौँको लगानी छ । सयौँले रोजगारी पाएका छन् । पर्यटकीय याममा एकैदिनमा दुई तीन हजारसम्म पर्यटक त्यहाँ पुग्छन् । अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्रको अन्नपूर्ण आधार शिविर, म्याग्दीको पुनहिल–घोरेपानीलगायत जोड्ने पदमार्गमा पर्ने घान्द्रुक पर्यटकको विश्रामस्थलका रुपमासमेत लिइन्छ ।

पोखरा–बागलुङ राजमार्गको नयाँपुलदेखि बिरेठाँटी, स्याउलीबजार, किञ्चे हुँदै पाँच/छ घण्टाको पदयात्रामा घान्द्रुक पुग्न सकिन्छ । मोटरमा पोखराबाट घान्द्रुक पुग्न दुई घण्टा लाग्छ ।