KATHMANDU WEATHER
Horizontal Scroll Menu

खडेरी चिर्दै जलवायुमैत्री खेती: फेरिँदै किसानको जीवनस्तर

सिरहा– केही वर्ष अघिसम्म लक्ष्मीपुर पतारी गाउँपालिका–४ का प्रमोदकुमार मण्डललाई आकाश हेरेरै दिन बिताउनुपर्थ्यो। कहिले अतिवृष्टि त कहिले अनावृष्टि। बढ्दो खडेरी र भूमिगत जलस्तर घट्दै जाँदा उनलाई आफ्नो खेत बाँझै रहने चिन्ताले सताउँथ्यो। तर, अहिले मण्डलको दिनचर्या फेरिएको छ। परम्परागत खेती प्रणाली त्यागेर ‘जलवायुमैत्री कृषि’ अपनाएपछि उनी ढुक्क छन्।

“पहिले पानी नपर्दा मल र बीउको लगानी पनि उठ्दैनथ्यो,” मण्डलले आफ्नो अनुभव सुनाउँदै भने, “अहिले मल्चिङ प्रविधि र थोपा सिँचाइ सुरु गरेपछि कम पानीमा पनि लटरम्म तरकारी फलेको छ। आम्दानीसँगै मनमा शान्ति पनि मिलेको छ।”

 

मण्डल परिवारले पछिल्लो ६ महिनामा साढे दुई कट्ठा जग्गाबाट मात्रै उल्लेख्य आम्दानी गरेको छ। उनले काउलीबाट ४० हजार, टमाटरबाट ५० हजार, च्याउबाट २० हजार र सागसब्जीबाट ९ हजार रुपैयाँ हात पारेका छन्। रासायनिक मलको सट्टा जैविक मल र सिँचाइका लागि सोलार प्रणाली प्रयोग गर्दा खर्च घटेको र उत्पादन बढेको उनको भनाइ छ।

जलवायुमैत्री कृषिको लहरले वैदेशिक रोजगारीमा रहेकाहरूलाई समेत स्वदेशमै भविष्य देखाएको छ। धनगढीमाई नगरपालिका–१० की अनिता महतोले तीन कट्ठामा लगाएको काउलीबाट एक लाख रुपैयाँभन्दा बढी आम्दानी गरेपछि वैदेशिक रोजगारीमा रहेका उनका श्रीमान् जागेश्वर घर फर्किएर कृषिमा लागेका छन्। “बिजुली र इन्धनको झन्झट छैन,” जागेश्वर भन्छन्, “टनेल खेतीले असिना र तापक्रमबाट बाली जोगाएको छ।”

 

सिरहा र सप्तरीका विभिन्न ६ वटा स्थानीय तहमा ‘केयर नेपाल’ र ‘राष्ट्रिय कृषक समूह महासङ्घ नेपाल’ ले जलवायुमैत्री गाउँ परियोजनामार्फत किसानलाई सहयोग गरिरहेका छन्। परियोजनाका वरिष्ठ कार्यक्रम अधिकृत ईश्वर थापाका अनुसार यो प्रणालीले पानीको उचित व्यवस्थापन, माटोको सुधार र अनुकूलित बीउको प्रयोगमा जोड दिन्छ।

परियोजनाका मुख्य विशेषता:

  • लागत साझेदारी: ७० प्रतिशत संस्था र ३० प्रतिशत किसानको लगानी।
  • सिँचाइ: ५१८ घरधुरी लाभान्वित हुने गरी ९३ वटा बोरिङ जडान।
  • समूह परिचालन: ५०० वटा महिला समूह सक्रिय।
  • बजारीकरण: अर्गानिक पहिचानसहित बजार व्यवस्थापन।

“यो प्रणाली अपनाउँदा उत्पादन लागत ३० देखि ४० प्रतिशतसम्म घट्छ,” थापाले भने, “यसले हरित गृह ग्यास उत्सर्जन न्यूनीकरण गर्नुका साथै महिलाहरूको कार्यबोझ समेत कम गरेको छ।”

सरकारले पनि ‘शासकीय सुधारका १०० कार्यसूची’ मा माटोमा कार्बन बढाउने विषयलाई समेट्दै जलवायुमैत्री कृषिलाई प्राथमिकता दिएको छ। खडेरी र कीराको प्रकोप झेल्दै आएका मधेसका किसानका लागि यो प्रविधि अहिले ‘वरदान’ साबित हुन थालेको छ।

काठमाडौंमा आर्थिक अपराधको ग्राफ बढ्दोः एकै महिनामा एक हजारभन्दा बढी मुद्दा दर्ता

३ बैशाख, काठमाडौँ । जिल्ला प्रहरी परिसर काठमाडौंले पछिल्लो एक महिनाको अवधिमा अपराध नियन्त्रण र कानुनी कारबाहीमा निकै सक्रियता देखाएको छ ।

चैत महिनाको तथ्याङ्क अनुसार प्रहरीले कुल एक हजार १६६ वटा विभिन्न प्रकृतिका मुद्दा दर्ता गरेको छ, जसमा आर्थिक अपराधका घटनाहरूको हिस्सा सबैभन्दा ठूलो देखिएको छ । परिसरका प्रवक्ता पवनकुमार भट्टराईका अनुसार दर्ता भएका मुद्दाहरूमध्ये ५६४ वटा बैंकिङ्ग कसुरसँग सम्बन्धित छन् भने २१४ वटा जघन्य अपराध र अन्य ३४२ वटा विभिन्न प्रकृतिका अपराधका घटना रहेका छन् । यसैगरी महिला, बालबालिका तथा ज्येष्ठ नागरिकसँग सम्बन्धित ४६ वटा मुद्दामा पनि प्रहरीले अनुसन्धान अगाडि बढाएको छ ।

आर्थिक अपराध तर्फ विशेष कडाइ गरेको प्रहरीले सम्पत्ति शुद्धीकरण र हुण्डी कारोबारमा पनि ठूलो सफलता हात पारेको छ । सम्पत्ति शुद्धीकरणका दुई वटा मुद्दामा तीन जनालाई प्रतिवादी बनाएर झन्डै साढे २२ करोड रुपैयाँ बिगो दाबी गरिएको छ । त्यस्तै, हुण्डी कारोबार विरुद्धको अभियानमा सात जना पक्राउ परेका छन् भने उनीहरूबाट एक करोड ५६ लाख रुपैयाँ बिगो दाबी गरिएको छ ।

प्रहरीले भीमढुङ्गा र ठमेल जस्ता क्षेत्रबाट हुण्डी र अभौतिक मुद्रा (क्रिप्टोकरेन्सी) को अवैध कारोबार गर्नेहरूलाई ठूलो रकमसहित नियन्त्रणमा लिन सफल भएको छ, जसमा एक चिनियाँ नागरिक समेत १७ करोड ७९ लाख बराबरको अवैध कारोबारमा संलग्न भेटिएका छन् ।

पछिल्लो समय डिजिटल प्लेटफर्मको दुरुपयोग गरी हुने ठगीका घटनाहरू पनि चुनौतीपूर्ण बन्दै गएका छन् । प्रहरीका अनुसार साइबर अपराध र अनलाइन ठगीसँग सम्बन्धित २६१ वटा मुद्दा दर्ता भएका छन्, जसमध्ये १०० वटा त अनलाइन सपिङका नाममा भएका ठगी हुन् ।

अपराध अनुसन्धानसँगै प्रहरीले सामाजिक उत्तरदायित्वका क्षेत्रमा पनि काम गरिरहेको छ, जसअन्तर्गत एक महिनामा हराएका २७३ व्यक्तिमध्ये १५९ जनालाई फेला पारी परिवारको जिम्मा लगाइएको छ । काठमाडौँ प्रहरीको यो सक्रियताले उपत्यकामा मौलाउँदो आर्थिक र प्रविधिक अपराधलाई निरुत्साहित गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्ने देखिएको छ ।

प्रधानमन्त्री बालेन शाहले आज मुख्यमन्त्रीहरूसँग छलफल गर्दै

धानमन्त्री बालेन शाहले बिहीबार दिउँसो मुख्यमन्त्रीहरूसँग छलफल गर्दैछन्। प्रधानमन्त्री शाहले दिउँसो २ बजे प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालय सिंहदरबारमा सातै प्रदेशका मुख्यमन्त्रीहरूसँग छलफल गर्न लागेका हुन्।

मुख्यमन्त्रीहरूका कुरा सुन्ने गरी प्रधानमन्त्री शाहले छलफलको आयोजना गरेको प्रधानमन्त्रीका प्रेस सहजकर्ता सुरेन्द्र बजगाईंले जानकारी दिए।

सुदूरपश्चिम प्रदेशका मुख्यमन्त्री कमल शाह, कर्णालीका मुख्यमन्त्री यामलाल कँडेल, लुम्बिनीका चेतनारायण आचार्य, गण्डकीका सुरेन्द्र पाण्डे, बागमतीमा इन्द्र बानियाँ, मधेसका कृष्णप्रसाद साह र कोशी प्रदेशका मुख्यमन्त्री हिक्मत कार्की छलफलमा सहभागी हुनेछन्।

‘मुख्यमन्त्रीहरूको कुरा सुन्न नै छलफलको आयोजना गरिएको हो। प्रधानमन्त्रीले सरकारका प्राथमिकता, दृष्टिकोणबारे कुरा राख्नुहुनेछ,’ बजगाईंले भने।

प्रधानमन्त्री संघीयतालाई बलियो बनाएर लैजानुपर्छ भन्ने पक्षमा छन्। त्यसका लागि आवश्यक कानुनी, नीतिगत र प्राथमिकता लगायत क्षेत्रमा आवश्यक सुधार गर्न प्रधानमन्त्री कार्यालय तत्पर देखिएको सचिवालयको भनाइ छ।

अमेरिकाले नाकाबन्दी लगाए खाडी राष्ट्रका बन्दरगाहमा आक्रमण गर्ने इरानको चेतावनी

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले लगाउने भनेको नाकाबन्दीलाई इरानले गैरकानूनी भनेको छ।

अमेरिका र इरानबीच पाकिस्तानमा  भएको वार्ता असफल भएपछि ट्रम्पले सोमबारदेखि नै लागू हुने गरी इरानमाथि नाकाबन्दी लगाउने घोषणा गरेका छन्। 

अमेरिका र इसराइलले युद्ध सुरू गरेपछि इरानले स्ट्रेट अफ हर्मुज बन्द गरेर आफ्नो अनुमतिमा मात्रै सो जलमार्ग प्रयोग गर्न दिइरहेको छ।

वार्ता असफल भएपछि जबाफमा अमेरिकाले पनि हर्मुजमा नाकाबन्दी लगाउने ट्रम्पले घोषणा गरेका हुन्।

हर्मुज प्रयोग गरी इरानी बन्दरगाहमा जाने र त्यहाँबाट फर्कने सबै देशका जहाजमा नाकाबन्दी लगाउने अमेरिकाले घोषणा गरेको हो। हर्मुज हुँदै अन्य देशमा जाने समुद्री जहाजहरूलाई भने अवरोध नगरिने अमेरिकाले जनाएको छ।

ट्रम्पको सो नाकाबन्दीलाई इरानले गैरकानूनी भन्दै त्यसको प्रतिकार गर्ने दृढता व्यक्त गरेको छ।

अमेरिकाले नाकाबन्दी लगाए खाडी राष्ट्रका बन्दरगाहहरूमा आक्रमण गर्ने इरानले धम्की दिएको भनेर ब्लुमबर्गले लेखेको छ।

अमेरिका र इसराइलले फेब्रुअरी २८ मा इरानमाथि संयुक्त आक्रमण गरेका थिए।

केही दिनअघि अमेरिका र इरानबीच दुई हप्ते युद्धविराम भएको थियो। युद्धको स्थायी अन्त्य गर्न अमेरिका र इरानबीच पाकिस्तानमा शनिबार भएको वार्ता निष्कर्षविहीन भएको छ।

शनिबार दिउँसोदेखि आइतबार बिहान ५ बजेसम्म चलेको वार्ता निष्कर्षविहीन भएको अमेरिकी उपराष्ट्रपति जेडी भान्सले बताएका छन्।

अमेरिकी वार्ता टोलीको नेतृत्व गरेका भान्सले इरानले अमेरिकी प्रस्ताव अस्वीकार गरेको पनि जनाएका छन्।

'उनीहरू हाम्रो सर्त मान्न तयार देखिएनन्,' उपराष्ट्रपति भान्सले भने।

वार्ताका सर्तहरू तत्काल सार्वजनिक नगरिने पनि भान्सले बताएका छन्।

'तर तेहरानले परमाणु हतियार र त्यसका लागि आवश्यक हतियार विकास गर्दैन भन्ने हामीलाई इरानबाट स्पष्ट र ठोस प्रतिबद्धता चाहिन्छ,' उनले भने।

अर्कोतर्फ इरानले पनि अमेरिकाले ज्यादै कडा र अव्यावहारिक माग राखेको दाबी गरेको छ।

बाग्मतीका सांसदसँग प्रधानमन्त्रीको संवाद: क्षेत्रगत समस्या र विकासका एजेन्डामा केन्द्रित

३० चैत, काठमाडौं । प्रधानमन्त्री बालेन्द्र शाह (बालेन) ले सोमबार बाग्मती प्रदेशका सांसदहरूसँग विशेष छलफल गर्नुभएको छ ।

प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालयमा आयोजित यस बैठकमा प्रदेशका क्षेत्रगत समस्या, विकासका आयोजना र जनताका प्रत्यक्ष सरोकारका विषयमा केन्द्रित रहेर संवाद भएको प्रधानमन्त्रीको सचिवालयले जानकारी दिएको छ ।

स्थानीय तहको अनुभवसहित मुलुकको कार्यकारी प्रमुखको जिम्मेवारी सम्हाल्नुभएका शाहले प्रदेश स्तरका समस्यालाई नजिकबाट बुझ्न र समाधानका उपाय पहिल्याउनका लागि यो संवादको शृङ्खला अघि बढाउनुभएको हो ।

यसअघि पनि प्रधानमन्त्रीले कर्णाली, सुदूरपश्चिम, कोसी, गण्डकी र मधेस प्रदेशका सांसदहरूसँग छुट्टाछुट्टै छलफल गरिसक्नुभएको छ । सबै प्रदेशका जनप्रतिनिधिहरूसँग प्रत्यक्ष साक्षात्कार गर्दै उनीहरूको सुझावका आधारमा आगामी नीति तथा कार्यक्रम र बजेटमा सम्बोधन गर्ने उहाँको लक्ष्य रहेको बुझिएको छ ।

संघीयताको प्रभावकारी कार्यान्वयन र केन्द्र तथा प्रदेशबीचको समन्वयलाई थप मजबुत बनाउनका लागि प्रधानमन्त्रीको यो सक्रियतालाई राजनीतिक वृत्तमा महत्त्वका साथ हेरिएको छ ।

हाम्रो बारेमा

final logo

यो वेवसाइट Kathmandu Bulletin को आधिकारिक न्यूज पोर्टल हो । नेपाली भाषाको यो पोर्टलले समाचार, विचार, मनोरञ्जन, खेल, विश्व, सुचना प्रविधि, भिडियो तथा जीवनका विभिन्न आयामका समाचार र विश्लेषणलाई यसले समेट्छ।

सञ्चालक एवम् प्रबन्ध निर्देशक

बिकी यादव

विज्ञापन

Kathmandu Bulletin मा विज्ञापन गर्न फोन:- 9761929175 मा सम्पर्क गर्नुहोला ।

सम्पर्क

📍 ठेगना: बिरगंज, पर्सा
☎ फोन: ९७६१९२९१७५
✉ ईमेल: kathmandubulletin.np@gmail.com
✸ सूचना बिभाग दर्ता नं : ५२५८–२०८२/२०८३