काठमाडौं- संसद्को तेस्रो दल नेकपा एमालेले यही वैशाख ९ गते दिउँसो केन्द्रीय कार्यालय च्यासलमा कम्युनिस्ट पार्टीको ७० औँ स्थापना दिवस मनाउनका लागि दुईवटा पोस्टर सार्वजनिक गर्‍यो ।

ती दुवै पोस्टरको समानता के छ भने अध्यक्ष केपी शर्मा ओली गायब भएका देखिन्छन् । सबैभन्दा ठूलो कम्युनिस्ट पार्टीका शक्तिशाली अध्यक्ष पोस्टरबाट हराउन थालेपछि उनका समर्थकले चासो र चिन्ता जाहेर गर्न थालेका छन् ।

एमालेले सार्वजनिक गरेका दुवै पोस्टरमा कम्युनिस्ट आन्दोलनका दिवंगत हस्तीहरूको तस्बिर छ । एउटा पोस्टरको कुनामा पुष्पलाल, मदन भण्डारी र मनमोहन अधिकारीको तस्बिर राखिएको छ।

त्यसैगरी अर्को पोस्टरमा पुष्पलाल श्रेष्ठ, मनमोहन अधिकारी, मदन भण्डारी, तुल्सीलाल अमात्य र सहाना प्रधानलाई देखाइएको छ । जहाँबाट पनि ओली गायब छन् ।

तर, त्यही पोस्टरबाट अध्यक्ष ओली बेपत्ता छन् । यसअघि गत भदौमा ललितपुरको गोदावरीमा भएको दोस्रो विधान महाधिवेशन र मंसिर अन्तिम साता भएको ११ औँ महाधिवेशनस्थल ओलीमय देखिन्थे ।

विधान महाधिवेशनस्थलमा ओलीको पूर्ण कदको कटआउट नै उभ्याइएको थियो । जहाँ अन्य नेताभन्दा ओलीलाई आदर्श मान्दै फोटो खिचाउनेको भिड हुन्थ्यो।

तर भदौ २३ र २४ गतेको जेन-जी आन्दोलनबाट ओली एकाएक आदर्श व्यक्तिबाट ‘भिलेन’मा परिणत हुन पुगेसँगै परिदृश्य फेरिएको छ।

गत फागुन २१ को चुनावमा पनि एमाले पंक्तिले देशभरका कुनै पनि चुनावमा ओलीको तस्बिर कतै देखाएनन् । एमालेबाट उठेकाहरूले पनि सकेसम्म ओलीको नाम नै नलिई मतदातालई सम्बोधन गरे।

नयाँ भोटर भड्किने चिन्तामा रहेका उम्मेदवारहरूले सकेसम्म ओली र उनीसँग सम्बन्धित कुरालाई छल्ने प्रयास गरे।

कुनै बेला भारतीय नाकाबन्दी सामना गरेका र चुच्चे नक्सा जारी गराएर ‘हिरो’सावित ओलीका लागि अहिलेको अवस्थामा कम्ता प्रतिकूल छैन।

गत चैत १४ गते पक्राउ परेपछि रिहा भएका उनलाई अहिले एमालेबाटै बिदा गर्न महासचिव शंकर पोखरेल र उपाध्यक्ष विष्णु पौडेल एकापसको प्रतिद्वन्द्वीता भुलेर संगठित भएको चर्चाबीच पार्टीका पोस्टरबाट उनी गायब भएका छन् ।

पार्टी कार्यालयमै हुने कार्यक्रमको पोस्टरबाट ओली गायब हुँदा प्रमुख अतिथि को हो भन्ने पनि खुलाइएको छैन । हाल पित्त थैलीको पत्थरीको शल्यक्रियापछि आराम गरिरहेका ओली च्यासल आउने-नआउने केही खुलाइएको छैन । यसअघि केन्द्रीय कार्यालयमा ओलीबिनाको कार्यक्रमको कल्पना पनि गर्न सकिँदैनथ्यो।

तर यस पटक कम्युनिस्ट पार्टीको स्थापना दिवस कार्यक्रमको पोस्टरबाट त ओली गायब छँदैछन्, उक्त दिवसको प्रमुख अतिथि को हो भन्नेसमेत एमालेले खुलाउन सकेको छैन ।

यो कार्यक्रमको आयोजक नै एमाले केन्द्रीय कार्यालय हो । तर पोस्टरमा न अध्यक्ष, न महासचिव न उपाध्यक्ष कसैको पनि विवरण छैन। अतिथिहरूको समेत सूची नराखी सार्वजनिक गरिएको यो ओलीबिनाको पोस्टरले एमालेको शक्ति संघर्ष पनि देखाएको छ।

पछिल्लो समय महासचिव पोखरेल पनि ओलीलाई बिदा गर्न जुटेका छन् । उनीसमेत ओली हटाउन जुटेपछि एमाले सचिवालयमा बहुमत संख्या बिदा गर्नुपर्ने पक्षमा देखिएको छ।

स्रोतका अनुसार अहिले ओलीसँग उपाध्यक्ष रामबहादुर थापा बादल र सचिव महेश बस्नेत मात्रै उभिएका छन् । ओलीकै अन्य सहयोगी नेताहरूसमेत उनलाई बिदा गर्नुपर्ने पक्षमा देखिएका छन् ।

यस्तो थियो एउटा निर्णय

कुनै समय एमालेमा ओलीको साम्राज्य हुँदा जीवित नेतामा उनको मात्रै पोस्टर राख्नेसमेत निर्णय भएको थियो ।

३२ साउन २०८० मा एमालेले पार्टी र भ्रातृ संगठनका कार्यक्रममा आफ्ना जीवित नेतामध्ये अध्यक्ष ओलीकोमात्रै तस्वीर राख्न पाइने गरी सर्कुलर गर्ने निर्णय गरेको थियो । त्यसबेला सचिवालय बैठकमार्फत् एमालेले यस्तो निर्णय गरेको थियो ।

अध्यक्ष ओलीले त्यसबेला पार्टीको केन्द्रीय उद्योग तथा वाणिज्य विभागले आयोजना गरेको कार्यक्रममा सार्वजनिक कार्यक्रम व्यवस्थापनसम्बन्धी सचिवालयको निर्णय सुनाएका थिए ।

उनले निर्णय सुनाएसँगै एमालेले औपचारिक रुपमा सर्कुलर पठाएको थियो। एमालेका तत्कालीन उपमहासचिव विष्णु रिमालले ३२ साउनमा उक्त सर्कुलर जारी गरेको बताएका थिए ।

त्यसबेला एमालेले पोस्टरहरूमा फोटो राख्दा पहिलो क्रममा पुष्पलाल श्रेष्ठको, दोस्रो क्रममा मदन भण्डारीको, तेस्रो क्रममा मनमोहन अधिकारीको तस्बिर राख्ने गर्‍थ्यो । त्यसबेला चौथो क्रममा जीवित नेतामध्ये ओलीको तस्बिर राख्न थालिएको थियो ।

त्यसबेला ओलीले आफ्ना भित्रिया विष्णु रिमालमार्फत् उक्त निर्णय सार्वजनिक गर्न लगाएका थिए ।

‘…एमालेको केन्द्रीय उद्योग तथा बाणिज्य विभागले आयोजना गरेको कार्यक्रममा अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले केन्द्रीय सचिवालयको हालेको सार्वजनिक कार्यक्रम व्यवस्थापनसम्बन्धी निर्णय सार्वजनिक गर्नु भयो’, उनले भनेका थिए, ‘उहाँको उद्घोषलाई हलभरी उपस्थित सयौँको संख्याका उद्यमी, व्यवसायी र आमन्त्रित विभिन्न तह तथा तप्काका व्यक्तिहरूले ताली बजाएर स्वागत गर्नुभयो । सार्वजनिक कार्यक्रममा फोटोको प्रयोग, आसन ग्रहण र मञ्च व्यवस्थापनसम्बन्धी निर्णय भएको छ। कार्यक्रमको गरिमा र मर्यादालाई बढाउन पार्टी र जनसंगठनले आयोजना गर्ने सार्वजनिक कार्यक्रममा पार्टी अध्यक्षबाहेक अन्य फोटो प्रयोग नगर्ने…।’

८ बैशाख, काठमाडौँ । कुनै समय नेकपा (एमाले) का हरेक ब्यानर, पोस्टर र चोक–चोकका होर्डिङ बोर्डमा अनिवार्य देखिने अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीको तस्बिर बिस्तारै पार्टीका आधिकारिक प्रचार सामग्रीबाट ओझेल पर्न थालेको छ ।

कम्युनिस्ट पार्टीको ७७औँ स्थापना दिवसका अवसरमा एमाले महासचिव शंकर पोखरेलले सार्वजनिक गरेको नयाँ प्रचार सामग्रीमा अध्यक्ष ओलीको तस्बिर नहुनुले पार्टीभित्र उनको एकलौटी ‘सान’ र ‘क्रेज’ बिस्तारै विलय हुँदै गएको संकेत गरेको छ ।

बुधबार च्यासलमा हुने विशेष कार्यक्रमको प्रचारमा कम्युनिस्ट पार्टीका संस्थापक सदस्यहरूसहित जननेता मदन भण्डारी र पूर्वअध्यक्ष मनमोहन अधिकारीलाई मात्र स्थान दिइएको छ, जहाँ वर्तमान शक्तिशाली अध्यक्ष ओली भने पूर्ण रूपमा गायब देखिएका छन् ।

यो परिवर्तनले एमालेको दुई वर्षअघिको त्यो निर्णयलाई पनि चुनौती दिएको छ, जसमा सचिवालय बैठकले सार्वजनिक कार्यक्रमहरूमा पार्टी अध्यक्षबाहेक अरू कसैको फोटो प्रयोग नगर्ने गरी पाँच बुँदे कडा मापदण्ड नै जारी गरेको थियो ।

कुनै बेला ‘सबैभन्दा ठूलो फोटो अध्यक्षकै हुनुपर्ने’ सर्कुलर जारी गरेको पार्टीले अहिले आफ्नै स्थापना दिवसमा जीवित नेतृत्वलाई भन्दा इतिहासका पात्रहरूलाई मात्र अगाडि सार्नुलाई निकै अर्थपूर्ण मानिएको छ । गत फागुनको निर्वाचनमा पनि अधिकांश उम्मेदवारहरूले ओलीको तस्बिरबिनै चुनावी मैदानमा जानु र स्वयं ओलीले आफ्नो निर्वाचन क्षेत्र झापा–५ बाहिर चुनावी सभालाई सम्बोधन नगर्नुले पार्टीभित्र उनको व्यक्तित्व र प्रभाव खुम्चिँदै गएको थप पुष्टि गर्दछ ।

पछिल्लो समय एमालेभित्र नेतृत्व परिवर्तनको बहसले उचाइ लिइरहेका बेला प्रचार सामग्रीबाट अध्यक्षको तस्बिर हट्नुलाई केवल प्राविधिक संयोग मात्र मान्न सकिने अवस्था छैन । विगतमा ‘ओली बा’ को नारामा रम्ने कार्यकर्ता र पार्टी पंक्तिले अहिले सामूहिक नेतृत्व र ऐतिहासिक विरासतलाई प्राथमिकता दिन थालेको यो दृश्यले एमालेको आगामी राजनीतिक दिशा परिवर्तन हुन लागेको स्पष्ट पार्छ ।

भित्ताहरूबाट ओलीको तस्बिर हट्दै जाँदा एमालेमा एउटा शक्तिशाली एकल नेतृत्वको युग बिस्तारै इतिहासमा विलय हुन थालेको राजनीतिक विश्लेषकहरूको ठम्याई छ ।

८ बैशाख काठमाडौँ । विवादको केन्द्रमा रहनुभएका गृहमन्त्री सुधन गुरुङमाथि कानुनी कारबाहीको माग गर्दै ‘जेनजी मुभमेन्ट, नेपाल’ ले प्रहरी प्रधान कार्यालयमा उजुरी दर्ता गरेको छ ।

मंगलबार मुभमेन्टका प्रवक्ता विजय शाहले प्रहरी महानिरीक्षकलाई सम्बोधन गर्दै बुझाएको निवेदनमा गृहमन्त्री गुरुङलाई तत्काल पक्राउ गरी निष्पक्ष अनुसन्धान अघि बढाउन माग गरिएको हो । मुभमेन्टले गृहमन्त्री पदमा बहाल रहँदा अनुसन्धान प्रभावित हुन सक्ने र यो ‘स्वार्थको द्वन्द्व’ (कन्फ्लेक्ट अफ इन्ट्रेस्ट) को पराकाष्ठा भएको दाबी गर्दै उहाँलाई हिरासतमा लिएरै छानबिन गर्नुपर्ने अडान लिएको छ ।

उजुरीमा गृहमन्त्री गुरुङमाथि मुख्य तीनवटा गम्भीर आरोप लगाइएको छ । पहिलो, पदको दुरुपयोग गरी आफ्नै विरुद्धको अनुसन्धान प्रक्रिया रोक्न सक्ने कानुनी जोखिम औँल्याइएको छ। दोस्रो, मुलुकी फौजदारी संहिताको हवाला दिँदै गम्भीर आरोप लागेका व्यक्तिले प्रमाण नष्ट गर्न सक्ने (इभिडेन्स ट्याम्परिङ) सम्भावना रहेकाले तत्काल नियन्त्रणमा लिनुपर्ने माग गरिएको छ। तेस्रो र सबैभन्दा संगीन आरोपका रूपमा, ‘जेनजी’ आन्दोलनका क्रममा स्वयंसेवकको भेषमा छिरेर आन्दोलनलाई हिंसात्मक बनाएको र राज्यविहीनताको स्थिति सिर्जना गर्न खोजेको दाबी गरिएको छ ।

मुभमेन्टले गृहमन्त्री गुरुङले आन्दोलनको आडमा बिचौलिया र दलालहरूसँग साठगाँठ गरी अकुत सम्पत्ति आर्जन गरेको आरोप समेत लगाएको छ। ७६ जना सहिदहरूको रगत र अङ्गभङ्ग भएकाहरूको बलिदानीमाथि अपमान गर्दै गैरकानुनी गतिविधिमा संलग्न रहेको तथ्यहरू बाहिर आएका छन्, निवेदनमा उल्लेख छ ।

नेपाल प्रहरी ऐन र मुलुकी फौजदारी कार्यविधि संहिता अनुसार दर्ता गरिएको यस उजुरीको बोधार्थ प्रधानमन्त्री कार्यालय र राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोगलाई समेत पठाइएको छ । आफ्नै मन्त्रालय मातहतको प्रहरी निकायमा गृहमन्त्री विरुद्ध उजुरी परेपछि यसले नेपालको राजनीति र प्रशासनिक वृत्तमा नयाँ तरंग पैदा गरेको छ ।

८ वैशाख, काठमाडौं । श्रम संस्कृति पार्टीका अध्यक्ष हर्कराज राई (साम्पाङ) ले गृहमन्त्री सुधन गुरुङलाई राजीनामा दिन सुझाव दिएका छन् ।

मंगलबार सिंहदरबारमा सञ्चारकर्मीहरूसँग कुराकानी गर्दै उनले हप्तामा दुई, तीन पटकसम्म नयाँ नयाँ कुरा आइरहेकाले राजीनामा दिए राम्रो हुने सुझाव दिए ।

‘उहाँको जहिल्यै नयाँ नयाँ सुनिरहन्छ । त्यस्तो नहुँदा राम्रो हुन्थ्यो । हप्तामा दुई तीन पटक सुनिरहिन्छ । घरि के घरि के भनेर,’ उनले सुझाव दिँदै भने, ‘त्यसले गर्दा उहाँले मार्गप्रशस्त गरिदिँदा राम्रो हुन्थ्यो भन्ने सुझाव म दिन्छु ।’