१५ वैशाख, काठमाडौं । भूमि प्रशासन सम्बन्धी सेवाहरु अब स्थानीय तहबाट सुरु गर्ने तयारी गरिएको छ ।

भूमि व्यवस्था, सहकारी तथा गरिबी निवारण मन्त्रालयले हालको भूमिसुधार, मालपोत र नापी कार्यालयहरुबाट प्रवाह हुँदै आएका सेवाहरु स्थानीय तहबाट गर्ने तयारी थालेको हो ।

त्यसैले मन्त्रालयले यी सेवा प्रवाह गर्न चाहने स्थानीय तहलाई आवश्यक पर्ने जनशक्ति तथा पूर्वाधारसहितको व्यवस्था आफैंले गर्ने गरी सेवा प्रवाहका लागि इच्छुक रहेको व्यहोरासहितको पत्र माग गरेको छ ।

मन्त्रालयको यही वैशाख १० गतेको पत्र अनुसार ७ दिनभित्र स्थानीय तहले भूमि प्रशासन सम्बन्धी सेवा प्रवाहका लागि इच्छुक रहेको पत्र पठाउनुपर्ने छ ।

अहिले पालिकाहरुबाट पत्र आउने क्रम जारी छ । चितवनको भरतपुर महानगरपालिकाले यही वैशाख १४ गते मन्त्रालयमा पत्र पठाएर भूमि प्रशासन सम्बन्धी सेवा प्रवाह गर्न इच्छुक रहेको जानकारी दिएको छ ।

अन्य पालिकाहरुबाट पनि पत्र आउने क्रम जारी रहेको भूमि व्यवस्था, सहकारी तथा गरिबी निवारण मन्त्रालयका सूचना अधिकारी राजेन्द्रप्रसाद गौतमले बताए ।

कानुन बन्नै बाँकी

पालिकाहरुले भूमि प्रशासन सम्बन्धी सेवा प्रवाह थालिसकेका छैनन् । किनभने त्यसका लागि कानुनी व्यवस्था भइसकेको छैन । कानुन नबनिसकेकाले अहिले नै भूमिसुधार, मालपोत र नापी कार्यालयहरु के हुन्छन् भन्ने निश्चित छैन ।

मन्त्रालयका सूचना अधिकारी गौतमका अनुसार अहिले मालपोत र नापी कार्यालयलाई गाभ्नेबारे अनौपचारिक छलफल भइरहेको छ ।

‘तिनलाई केकति काम दिने भन्ने कुरा ऐन बनेपछि मात्र थाहा हुन्छ,’ गौतमले भने, ‘अहिले कानुन नबनिसकेकाले ती कार्यालयहरुको भविष्यबारे ठ्याक्कै भन्न सकिएन ।’

तर कानुन नबन्दै मन्त्रालयले भूमि सम्बन्धी सेवा प्रवाह गर्न इच्छुक पालिकाहरुबाट पत्र मागेको हो । यसको कारणबारे सूचना अधिकारी गौतम भन्छन्, ‘कानुन बन्दै गर्दा पालिकाहरुबाट पनि विवरण आयो भने कानुन बन्नासाथ काम थाल्न सकिन्छ नि ।’

१५ वैशाख, रोल्पा । २०७० वैशाख १९ गते रोल्पा नगरपालिका-१० धवाङ-धाङ्सी जन्मिएका सन्देश बुढामगरका दुवै हात चल्दैनन् । यो उनको जन्मजात समस्या हो ।

साधारण किसान परिवारका आमा-बुबा खेतीकिसानी र ज्यालामजदुरी गरेर घरखर्च चलाउँदै आएका छन् । त्यसैले सन्देशले आर्थिक अभावका कारण समयमै राम्रो उपचार पाएनन् ।

सन्देश नेपाल राष्ट्रिय आधारभूत विद्यालयका कक्षा-५ का विद्यार्थी हुन् । एक महिनाअघि उनी परीक्षा दिन अर्को वडाको हिमालय मावि पुगेका थिए ।

२०८२ चैत ८ गतेदेखि सुरु भएको पालिकास्तरीय वार्षिक परीक्षामा सहभागी भए । त्यही परीक्षाबाट उनको जीवनले नयाँ मोड लियो । रोल्पाबाट ५ कक्षाको परीक्षा दिएका दुवै हात नचल्ने सन्देश अहिले पढाइका लागि काठमाडौं आएका छन् ।

जब शिक्षकको नजरमा परे

काठमाडौं जाँदै गर्दा सन्देश बुढामगर ।

सन्देशले परीक्षा दिइरहेको शिक्षक खिम बुढामगरले नियालिरहेका थिए । खिम बुढामगर परीक्षा सञ्चालनका लागि खटिएका निरीक्षक हुन् ।

उनै शिक्षकले २०८२ चैत १० गते आफ्नो सामाजिक सञ्जाल फेसबुकबाट सन्देशले खुट्टाले लेखेर वार्षिक परीक्षा दिएको भिडियो सार्वजनिक गरे ।

शिक्षकले सार्वजनिक गरेको उक्त भिडियोले धेरैको ध्यान खिच्यो । उनलाई सहयोग गर्न धेरै व्यक्ति तयार देखिए । अब उनी खगेन्द्र नवजीवन केन्द्रमा अध्ययन गर्ने भएका छन् । शिवम सिमेन्ट लिमिटेडको सहयोगमा १२ कक्षासम्म सन्देशले नवजीवन केन्द्रमा पढ्न पाउने भएका हुन् ।

शिवम सिमेन्ट लिमिटेडका प्रमुख केशव अर्याल सन्देशलाई लिन आइतबार रोल्पा घरमै पुगेका थिए । उनीहरुको टोलीले रोल्पाबाट सन्देशलाई सोमबार काठमाडौं लिएको शिक्षक खिम बुढामगरले जानकारी दिए । ‘मैले जुन उद्देश्यले भिडिओ सार्वजनिक गरेको थिएँ त्यो सपना पूरा भएको छ’, उनले भने  ।

सन्देशका बुबा रामु बुढामगरले पनि खुसी व्यक्त गरेका छन् । ‘मेरो छोराको अध्ययन र भविष्यका लागि शिवम सिमेन्टस लिमिटेड र खगेन्द्र नवजीवन केन्द्रले सबै व्यवस्थापन गरिदिएको छ’, उनले भने, ‘अध्ययन र उपचारका लागि म पनि सन्देशसँगै काठमाडौं गएको छु ।’

सन्देशले अध्ययन गरेको विद्यालयका शिक्षकहरुले उनीमा असाधारण क्षमता रहेको बताउँ छन् । उनले खुट्टाले लेखेका अक्षरहरु सुन्दर छन् । उनको अन्य प्रस्तुति पनि राम्रो रहेको विद्यालयको भनाइ छ ।

सन्देशले कठिन परिस्थितिमा पनि आफूले अध्ययन गरिरहेको र काठमाडौंसम्म गएर राम्रो स्कुलमा पढ्न पाउँछु भन्ने कहिल्यै नसोधेको बताएका छन् ।

‘मेरो जन्मजात नै दुवै हात नचल्ने समस्या भएपनि कहिल्यै मैले कमजोर ठानिनँ’, सन्देशले भने, ‘ काठमाडौं जस्तो ठाउँमा गएर पढ्न पाउछु भनेर कल्पना गरेको थिइनँ ।’

उनले काठमाडौमा पढ्न पाउँदा आफू हर्षित भएको सुनाए । आफ्नो कमजोरीलाई नै शक्तिमा बदल्ने अठोट गरे ।

सन्देशको घरमा बुवा रामु र आमा तीर्थमायाका साथ दुई दिदी र एक भाइ छन् ।

१५ वैशाख, काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसका निवर्तमान कार्यवाहक सभापति पूर्णबहादुर खड्काले समूहको बैठक सुरु भएको छ ।

बैठकमा समूहका शीर्ष नेता, १४ औं महाधिवेशनमा विजयी केन्द्रीय सदस्य, जिल्ला सभापतिहरु र उपत्यकामा उपलब्ध क्षेत्रीय सभापतिहरु सहभागी भएका छन् ।

बैठक धुम्बाराहीस्थित होटल स्मार्टमा बसेको हो । यसअघि ६ वैशाखमा यही ठाउँमा भेला बोलाएर खड्काको समूहले पर्ख र हेरको रणनीति अपनाउने निष्कर्ष निकालेको थियो ।

विशेष महाधिवेशनबाट गगन थापा नेतृत्वमा पार्टी पुनर्गठन भएदेखि खड्का असन्तुष्ट देखिन्छन् । उनले विशेष महाधिवेशन खारेज गर्न माग गर्दै सर्वोच्च अदालतमा रिट दायर समेत गरेका थिए । तर, सर्वोच्चले रिट खारेज गर्दै गगन थापा नेतृत्वको कांग्रेसलाई मान्यता दिएपछि पनि उनले आफ्नो समूहका नेताहरुसँगको बैठक र छलफल जारी राख्दै आएका छन् ।

उनको गतिविधिलाई संस्थापन पक्षले अनुशासन विपरीतको भन्दै स्पष्टीकरण समेत सोधेको थियो । तर, उनले स्पष्टीकरण बुझाएनन् ।

बरु सभापति गगन थापा ६ वैशाखमा गोल्फुटारस्थित खड्का निवास पुगेर भेटघाट गरेका थिए । दुई नेताबीच भएको छलफलबारे अहिलेसम्म सार्वजनिक रूपमा केही खुलाइएको छैन ।

१५ बैशाख, काठमाडौं । राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालयले सार्वजनिक गरेको वार्षिक राष्ट्रिय लेखा अनुमानअनुसार चालू आर्थिक वर्षमा नेपालको आर्थिक वृद्धिदर ३ दशमलव ८५ प्रतिशत रहने प्रक्षेपण गरिएको छ ।

अर्थतन्त्रमा देखिएका विभिन्न उतारचढावका बीच मुलुकको अर्थतन्त्रको कुल आकारमा उल्लेख्य विस्तार भई ६६ खर्ब रुपैयाँ पुग्ने अनुमान गरिएको छ । अघिल्लो आर्थिक वर्षमा अर्थतन्त्रको आकार ६१ खर्ब ७ अर्ब रुपैयाँ रहेकोमा यस वर्ष उत्पादन र सेवा क्षेत्रमा आएको सुधारले गर्दा ५ खर्बभन्दा बढीको वृद्धि देखिने कार्यालयको तथ्याङ्कले देखाउँछ ।

क्षेत्रगत वृद्धिको विश्लेषण गर्दा ऊर्जा क्षेत्रले सबैभन्दा लोभलाग्दो प्रगति गरेको छ। विद्युत् र ग्यास क्षेत्रमा २० दशमलव ९३ प्रतिशतको उच्च वृद्धि हुने देखिएको छ भने वित्तीय तथा बिमासम्बन्धी सेवाहरूले ९ दशमलव १६ प्रतिशतको बढोत्तरी हासिल गर्ने अनुमान छ ।

पछिल्लो समय चलायमान बनेको थोक तथा खुद्रा व्यापार क्षेत्रमा ८ दशमलव २१ प्रतिशत र पर्यटनसँग सम्बन्धित आवास तथा भोजन सेवा (होटलररेस्टुरेन्ट) मा ७ दशमलव १२ प्रतिशतको वृद्धि हुने प्रक्षेपण गरिएको छ ।

यस्तै यातायात, सञ्चार र स्वास्थ्य क्षेत्रले पनि क्रमशः ५ दशमलव ७९, ५ दशमलव ५३ र ४ दशमलव ०४ प्रतिशतको सकारात्मक वृद्धि हासिल गर्ने देखिएको छ ।

तथ्याङ्कअनुसार उद्योग र निर्माण क्षेत्रको वृद्धिदर भने तुलनात्मक रूपमा सुस्त देखिएको छ । उद्योग क्षेत्रमा २ दशमलव ८३ प्रतिशत र निर्माण क्षेत्रमा २ दशमलव ३१ प्रतिशतको वृद्धि हुने अनुमान गरिएको छ ।

मुलुकको मेरुदण्ड मानिने कृषि, वन तथा मत्स्य क्षेत्रमा १ दशमलव २८ प्रतिशतको मात्र न्यून वृद्धि हुने देखिएको छ भने शिक्षा र सार्वजनिक प्रशासनको क्षेत्रमा क्रमशः १ दशमलव ५० र शून्य दशमलव २३ प्रतिशतको झिनो बढोत्तरी रहने कार्यालयको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ । यसरी ऊर्जा र सेवा क्षेत्रको बलियो योगदानका कारण समग्र आर्थिक वृद्धिदरमा सकारात्मक प्रभाव परेको देखिन्छ ।